هەڵەبجە ئەوشاری بۆتە ناسنامەی کورد و کوردستان کەلە بەرواری ١٦/٣/١٩٨٨ کرایەقوربانی بەدەستی ڕژێمی ڕووخاوی بەعس
بوونە قوربانی هەڵەبجە
زۆر جیاواز لە قوربانیەکانی تری کوردستان.بۆیەکەمین جار نوێترین چەکی کۆمەڵکوژ لەمێژووی مرۆڤایەتیدا ئەو چەکە کوشندەیەبوو کەڕژێمی بەعس
بەفەرمانی عەلی حەسەن مەجید"ناسراو بەعەلی کیمیاوی" هەڵەبجەیان پێ شەهید کرد ئەویش بەکارهێنانی چەکی کیمیاوی بوو بۆ یەکەمین جار.کەلەکەمترین ماوەدا هەزاران لە دانیشتوانی هەلەبجەو دەوروبەری بونەقوربانی دەستی ڕژێمی ڕووخاوی بەعس.
دیارە ژمارەی قوربانیەکان زیاتر لە پێنج هەزار شەهیدە وە ژمارەی شەهیدەکان جێگیر نیە چونکە هەزاران کەسی تر بەدەستی پاشماوەی ئەوچەکە کومەڵ کوژەوە دەناڵن
کە لە نێو ریزی بریندارەکاندا مندالانی تازە لەدایك بووش هەبوو. هەلەبجە ئەوشارەبووکە کوردی بەدنیا ناساند خەباتی کورد لەقۆناغیکی ترەوەگۆڕی بۆ قۆناغێکیتر کە هەموو میللەتانی دنیا کوردیان ناسی لە رێگای زامەکانی ، هەلەبجە خۆری ئازادی بۆ کوردستان دەستەبەرکرد. بەڵام جێگەیداخە هەلەبجە تەنها لەساڵیادی شەهید بوونەکەیدا بیردەکەوێتەوە دوای ساڵیادەکەی
وەك یادگاری دەی لەبیریان دەچێتەوە وه هەڵیدەگرن بۆ ساڵیادی داهاتووی.
لەساڵیادی شەهیدکردنی هەلەبجەی بووکی کوردستان سەری ڕێزونەوازش بۆ سەرجەم شەهیدانی هەلەبجەو سەرجەم شەهیدانی کوردستان دادەنەوێنیم.
هیوادارین تەنها بۆیادکردنەوە و گوڵدانان لەسەرمەزاری شەهیدانی ئەوشارە یادی هەڵەبجە نەکرێت .بەڵکو یادکردنەوەی هەڵەبجە بریتیە
لە ئاسوودەکردنی ڕۆحی قوربانیانی هەلەبجە وساڕێژکردنی برینەکانی هەلەبجە یەویش بەئاوڕدانەوە لەوشارەو خزمەتکردنی وقەرەبووکردنەوەی
سەرجەم کەسوکاری قوربانیان و دانیشتوانەکەیەتی
Chemical attack
Main article: Halabja poison gas attack
The Kurdish peshmerga guerrillas, supported by Iran, liberated Halabja in the final phase of the Iran-Iraq War. On March 16, 1988, after two days of conventional artillery attacks, Iraqi planes dropped gas canisters on the town.[5] The town and surrounding district were attacked with bombs, artillery fire, and chemical weapons, the last of which proved most devastating. At least 5,000 people died as an immediate result of the chemical attack and it is estimated that a further 7,000 people were injured or suffered long term illness.[6] Most of the victims of the attack on the town of Halabja were Kurdish civilians.[7]
The attack is believed to have included the nerve agents Tabun, Sarin, and VX, as well as mustard gas. Though, according to the former senior CIA analyst Stephen C. Pelletiere, Iraq did not have the nerve agent used in the attack, but did have mustard gas which was used in the Iraq-Iran war, and therefore the accusation of the Iraqi Armed Forces to be the party responsible for the massacre could not be validated. It is occasionally suggested that cyanide was also included among these chemical weapons, though this assertion has been cast into doubt, as cyanide is a natural byproduct of impure Tabun.[8] The attack on Halabja took place amidst the infamous Anfal campaign, in which Saddam Hussein violently suppressed Kurdish revolts during the Iran-Iraq war.
Before the war ended the Iraqis moved in on the ground and completely destroyed the town.[9] In March 2010, the Iraqi High Criminal Court recognized the Halabja massacre as genocide; the decision was welcomed by the Kurdistan Regional Government.[10]
تێبینی
١- بۆ ئەوەی زیاتر دەربارەی شاری هەلبجە بزانی سەردانی ئەم ناونیشانە بکە
No comments:
Post a Comment